Şiir Okuyan Japon Balığı (VİDEO)

'İhtiyarın Vefatı' kitabımda yer alan "Akvaryum" adlı şiirimi bir japon balığına okutmaya çalışıyorum :-)

Türkiye'deki İlk Şiir Kütüphanesi (Bursa - Nilüfer)

Şiir bir şehrin dokusunun içine sinmişse onu görecek gözlere ihtiyaç duyar. Günlük hayatın içinden giderek uzaklaşan, yaşadığımız hız çağında toplumla kucaklaşması neredeyse imkânsızlaşan şiir, Bursa Nilüfer’de kendine has bir yurt edindi. Şiir kitaplarının kitaptan bile sayılmadığı, çoğunluğun nezdinde edebiyatın salt roman ve öyküden ibaret görüldüğü, şiirin ise herkesin kolayca üretebildiği manzumelerden ibaret olduğunu sananların dünyadaki hâkimiyetini sürdürdüğü zamanlardayız.

Geçenlerde tatil için Bursa'ya gittiğimde, yakın zamanda açıldığını duyduğum 'Şiir Kütüphanesi'nin nerede olduğunu soruşturdum. Birçok kişiden “Şiir Kütüphanesi mi, o da ne?” cevabını aldıktan sonra, telefon vasıtasıyla belediyenin kültür işleri birimindeki bir görevliden yol tarifini istedim. Üniversite tarafına doğru giden metroya binip Yüzüncüyıl istasyonunda indiğimde, yolun hemen solundaki Nazım Hikmet Kültürevi'nin giriş katında olduğunu öğrendim. Bulmam zor olmadı.

Sıcak havaların bezginleştirdiği ruhuma şiirin hâkim olduğu bir mekânda nefes aldırabilme heyecanıyla, hafta içi bir gün, öğlene doğru içeri girdiğimde Şiir Kütüphanesi epeyce sakindi. Bu tenhalığa şaşırdım. Kütüphane görevlisi haricinde sadece üç kişi vardı içeride. İki genç sınavlara hazırlanmak için test çözüyor, bir adam ise gazetelere göz atıyordu. Öğrenciler için test çözmek şüphesiz ki çok gerekli, gelecekleri büyük oranda bu vesileyle şekillenecek. Yetişen neslin genelinin, okudukları tüm şiirler, sadece çözdükleri bazı Türkçe testlerinin içindeki bir ögeden ibaret yazık ki. Gazete okumak ise hayatımızın vazgeçilmez bir parçası elbette. Şiir mi dediniz, güldürmeyin beni Allah’ınızı severseniz!

Şiir Kütüphanesinin içerisinin dekorasyonu ve ışıklandırması çok güzeldi. Okurların rahat ve konforu dikkatli bir şekilde düşünülmüş, ona göre bir düzenlemeye gidilmiş. Hemen her kütüphanede olduğu gibi burası da sessizliğin neredeyse elle tutulacak bir varlık olarak somutlanmaya doğru yaklaştığı ortamlardan biriydi. Kütüphanenin arşivi de epeyce zengindi. Gittikçe de zenginleşmeye devam edeceğini umuyorum. Şiir tarihindeki verimlerin bir kısmının kendine böyle bir sığınak bulması az şey değil şüphesiz.

Çevreyi fotoğrafladıktan sonra, bazı edebiyat dergilerinin son sayılarının olduğu bölümde dergilere göz attım. Tahminimce, az okunmaktan dolayı boynu büküktü edebiyat ve şiir dergilerinin, ancak benim ilgimle karşılaşınca sanki biraz sevindiler. Kütüphanenin raflarına itinayla dizilmiş kitapları inceleyip rastgele bir şiir kitabı seçtim ve baştan sona okudum. Ben kitaptaki şiirleri okudukça şiirler de beni okuyorlardı, böylece bütünleşiyorduk imgelerin rüzgârı altında tuhaf fakat güçlü dizelerle. Bazı sevdiğim şairlerin eski baskı kitaplarını keşfederek inceledim, sevdim, okşadım. Derin derin kokladım onları. Gözler aklıma düştü, o sararmış sayfalara değip de toprak olmuş nice insanın gözleri. Şiirin yazılan ve okunan bir şey olduğu kadar yaşanan bir şey de olduğunu hissettim derinden derine Şiir Kütüphanesinde.

Nasıl geçtiğini anlayamadığım üç saatin ardından eve dönmek için Şiir Kütüphanesinden çıktığımda, gazete okuyan adam ve test çözen iki genç gitmişti. Sadece kütüphane görevlisi kalmıştı içeride yorgun bakışlarıyla, kendisiyle baş başa. Selam verip yürüdüm çıkışa doğru. Adam dalmıştı, duymadı. Kim bilir neler düşünüyordu. Bense acı acı gülümseyip "Böyledir işte şiirin o dev yalnızlığı ey insanlar..." diye mırıldandım kendi kendime.

POLAT ONAT

www.defterk.com

Şiir Yarışmasından Şiir Kütüphanesine Ulaşan Kitabım

   Geçen yıl şiir yarışmasına gönderdirdiğim ve sahafta bulunan kitabımdan bahsetmiştim. Yarışma sekreteryasına yedi tane kitap göndermiştim ya, geçenlerde aynı yarışmaya gönderdiğim bir diğer imzalı kitabımla karşılaştım. Ne kadar ilginç değil mi?

   Bursa Nilüfer'deki Şiir Kütüphanesi'nin rafları arasında dolaşırken, bir baktım benim "Son" kitabım da orada. Şaşırdım ve sevindim. "Kütüphane yetkilileri hakikaten şiirden anlıyormuş, benim kitabımı da satın alıp arşivlerine eklemişler, helal olsun!" diye düşündüm. Şaka bir yana, kitabı açıp baktığımda, yıllar önce Metin Altıok Şiir Yarışması'na gönderdiğim bir diğer kitapla daha karşılaşmak hoş bir sürpriz oldu benim için doğrusu.

   Yine oldukça ilginç bir tesadüf sonucu, bugün bir mail aldım. 2009 yılındaki Metin Altıok Şiir Ödülü seçici kurulunda yer alan şair Eray Canberk şiir yarışmasına gönderdiğim ve sahafa ulaşan kitabımla ilgili paylaşımım hususunda açıklamalarda bulunan bir yazı yazmış ve bana göndermiş. 

   Şair ve jüri üyesi Eray Canberk'in konuyu açıklığa kavuşturmak amacıyla bana gönderdiği mesajı, kendisinden izin alarak burada paylaşıyorum:

   Sayın Polat Onat,

    2009 yılında Metin Altıok Şiir Ödülü’ne gönderdiğiniz “Son” adlı şiir kitabınızın başından geçenlerden daha önce de haberim olmuştu. Kitabınızın “çöpe atılmayıp sahafa satıldığı” ileri sürülüyordu. Bu gibi iddia ve suçlamalar sizin “jüri üyesi” diye nitelediğiniz seçici kurul üyelerinin yazgısıdır. Yazgıya boyun eğip olayın üstünde durmadım. Ne var ki bugün e-postama gelen bir ileti konusunda internette araştırma yaparken sizin 1. 3. 2010 tarihli yazınızla karşılaştım. “Yorumlar” dahil olmak üzere baştan sona okudum. Size ulaşıp bazı açıklamalar yapmak isteyince de Metin Cengiz’e baş vurarak e-posta adresinizi öğrendim. Aslında buna gerek kalmayacakmış; çünkü hemen ardından sizin “sahafta bulduğunuz bir dosya” ile ilgili iletiniz geldi. Burada da e-posta adresiniz vardı.

   Bu arada yine internette sizinle ilgili bilgilere ulaştım ve konumunuzu öğrenince de sizin gibi düzeyli genç bir şair nasıl olur da yukarıda sözü edilen yazıyı yazar, şaştım.

   Şu anda her ne kadar sizin yaşınızın iki katı yaşta olsam da size öğüt vermeye kalkışmam yakışık almaz. Şimdi yazacaklarımı yalnızca bir savunu ya da iç dökme kabul edin.

    Ben, 1960’tan beri, yani 52 yıldır edebiyat ortamının, dahası edebiyat mutfağının içinde olan bir edebiyat emekçisiyim. Ekmeğimi hemen hemen bu yolla kazandım. Edebiyat çevrelerinde olumlu ve güvenilir bir izlenim bırakmışım ki neredeyse 30 yıldır çeşitli ödül ve armağanların seçici kurullarında bana görev verdiler. Bunlardan biri de Metin Altıok Şiir Ödülü Seçici Kurul üyeliğidir.

    Sizin katıldığınız yıl seçici kurulda Gülten Akın, (rahmetli) Füsun Akatlı, Doğan Hızlan, Talât Sait Halman, Ülkü Tamer, Enver Ercan ve ben vardım. Bu adı geçenlerin hiçbiri kitabı çöpe atmaz. Sahaflara satılması da söz konusu olamaz, çünkü almıyorlar. Nitekim ben bana gelenlerin bazılarını kendime ayırdıktan sonra bazılarını şiirsever dostlara, geri kalanları da nazımızı çeken sahaf dostlara armağan ediyorum.

    Seçici kurul üyeleri (bir iki kurul dışında) ücret almazlar. Bu iş gönüllü olarak yapılır. Getirisi de edebiyata hizmet etmiş olmak ve böyle bir kurulda bulunmaktan onur duymaktır. (Dilerim, yaşınız ilerler, böyle bir kurula seçilirsiniz ve gelen 40-50 kitabı hiçbir karşılık beklemeden değerlendirmenin nasıl zaman aldığını, nasıl yorucu olduğunu ve sorumluluk getirdiğini bizzat yaşayarak görürsünüz.)

    Kitabınızın sahafa satılması ya da günlük deyişle “sahafa düşmesi” hiç de gocunulacak bir olay değildir. Tam tersine kitaba bir gün görmüşlük ekler. (Ayrıca, kendim için söylüyorum, bugüne kadar bana gelen şiir kitaplarını evde barındırmaya kalksaydım, şu anda özel olarak oluşturduğum şiir kitaplığımın yanı sıra  1000 kadar kitaplı ayrı bir şiir kitaplığı oluşurdu. Sizin de tahmin edeceğiniz gibi gelen şiir kitaplarının çoğu belli bir düzeyin altında oluyor ve elde tutulması bir anlam ifade etmiyor.)

    Bir ödüle katılan kitaba hiçbir şekilde “ithaf” yazısı yazılmaz. Bu  göreneklere de aykırıdır. (Öte yandan, imzalı kitap da sahafa satılabilir ya da bir dosta armağan edilebilir. Bunları toplayan “imzalı kitap” meraklıları da vardır ki anladığım kadarıyla bunlardan biri de sizsiniz. İmza sayfasını kesmenin ya da kopartmanın kitaba saygısızlık olacağını düşünüyorum.)

    Yazınızın sonundaki “Yorumlar”a gelince: Değerlendirmeler son derece bilgisizce. Suçlayan ya da eleştirenlerin seçici kurul üyelerinin adlarını ilk kez duydukları kesin! Eğer şiir okuru böyleyse gerisini siz hesap edin!

    Metin Altıok Şiir Ödülü’nün bazı yıllar isabetsiz olarak verildiği düşünülebilir. Bugüne kadar alanlar Haydar Ergülen, Azad Ziya Eren, Hulki Aktunç, Birhan Keskin ve Tozan Alkan olduğuna göre  “Bunlardan hangisi ödüle değer değildir?” sorusuna cevap vermek gerekir.

    Değerli genç şair arkadaş, önemli olan şiirdir; çekişmelerin, didişmelerin, suçlamaların, kendinden menkul değerlendirmelerin, ahbaplık ilişkilerinin, bazı durumlarda ödüllerin bile şiire hiçbir şey katmadığını yaşayıp görmüş biri olarak size başarılar diliyorum. 

   Eray Canberk 

   27 Ağustos 2012 

İntihar Etmiş Bir Taşra Berberinin Şiir Kitabı ve Önsözü

Değerli Arkadaşlar,

   Tanıyanlar biliyordur. Ben Batman’da ilkokul öğretmenliği yapıyorum. Aynı zamanda imzalı kitap koleksiyoncusuyum. Batman’ımızda tek bir sahaf var, küçücük bir dükkân. Sahibi dostumdur sağ olsun. Bu senenin ocak ya da şubat ayındaydı yanlış hatırlamıyorsam. "Polat, bir ara dükkâna uğrayıver, ilgini çekeceğini düşündüğüm bir dosya elime geçti." diye telefon açtı. Kâğıt toplayıcı bir çocuğun getirdiği evrakların içinde bulmuş. Hani şu bildiğimiz mavi plastik telli dosyalar var ya onlardan. Beş liraya satın aldım şair Adem Yoksun'un "Şiir Kitabım ve Önsözü" adını verdiği bu dosyasını.

   Yaptığım araştırmalarda edindiğim bilgilere göre Adem Yoksun bir taşra kasabasında berberlik yapan, bekar, takıntılı bir şiir heveslisiymiş. Birçok yerel gazetede de ürünlerine yer vermiş. Otuzlu yaşlarının son dönemlerindeki bu ilginç şahsiyet, ne yazık ki, 2010 yılında belirlenemeyen bir nedenle kendi yaşamına son vermiş. Ruhu şad olsun.

   Berberlik mesleğini icra etmiş olan Adem Yoksun'un dosyasında 45 tane şiir var. Ancak asıl ilginç olan, dosyasının başında şairimizin yazdığı ve şiir kitabında önsöz olarak yer vermeyi planladığı 70 sayfalık monolog tarzındaki metin. Yer yer bir manifesto hüviyeti sergileyen, Adem Yoksun'un genelde insanlar, özelde şiir dünyası hakkındaki düşüncelerini paylaştığı ve ayrıca savunduğu poetik argümanları açıkladığı bu metnini ve şiirlerini geçtiğimiz günlerde saygın bir yayıncımızla paylaşmıştım. Eksik olmasın, onun da epeyce ilgisini çekti bu tuhaf dosya.

   "Şiir Kitabım ve Önsözü" adlı bu çalışmayı "İntihar Etmiş Bir Taşra Berberinin Şiir Kitabı ve Önsözü" adı altında kitaplaştırmayı planlıyoruz. Telif hususundaki hukuksal prosedür tamamlanabilirse bir-iki ay içinde Adem Yoksun'un bu eşsiz çalışması geç de olsa raflardaki yerini alarak okurlarla buluşabilecek.

   POLAT ONAT

Zaman Hırsızı Twitter ve Seçme Aforizmalarım

Twitter aynen Facebook gibi bir zaman hırsızı. Hatta ondan daha hızlı bir akışa sahip olduğu için daha zararlı olduğu kanısındayım. Bilincimiz daha ne kadar bu sanal bilgi, haber, fotoğraf, yorum bombardımanına katlanacak, emin değilim.

21 Mart 2010 tarihinde polat_onat twitter hesabımı açmışım. Yaklaşık iki buçuk senedir üyeyim ancak pek aktif bir twitter kullanıcısı olduğumu söyleyemem. Toplam 171 twit atmışım bu sürede. Bunların çoğunluğu da yazdığım "İntihar Etmiş Bir Taşra Berberinin Şiir Kitabı ve Önsözü" adlı romanımın içinde geçen aforizmaya yakın bazı cümlelerimin paylaşımından ibaret. İşte bunlara örnekler:

- Beklemek çoğu zaman umudu içermez.

- "Neleri bildiğimiz, neleri bilmediğimizin en büyük kanıtıdır." dedim odamın suskun duvarlarına.

- En beğendiğiniz 5 şair birbirinden nefret ediyorsa, iyi biliniz ki siz nitelikli bir şiir okurusunuz bayım.

- Şiir size gelmez beyler... Siz ona gitmelisiniz... Soğukta uykusuz... Sabırlı...

- Günler hep tek tek geçiyor.

- "En güçlü sabır, her zaman geçmişteki küçük sevinçlerin içinde filizlenir." dersem son derece saçma bir laf etmiş olurum diye düşünüyorum.

- "Hayat mı ölümün içindedir yoksa ölüm mü hayatın içindedir?" deyip ilginç bir laf etmenin sevincini yaşadım gecenin bir yarısı kendi kendime.

- Hepimiz yaşlıyız. İhtiyarlar çok yaşlı, gençlerse az yaşlı.

- Siyah-beyaz filmler zamanında oyuncuların film karelerinin dışındaki hayatlarının da siyah-beyaz olmadığına kendimi bir türlü inandıramadım.

- Bir şairin şiir serüvenine iyi başlamasındansa iyi bitirmesinin daha önemli olduğuna her zaman inandım.

- Kendini herkese ispatlamış birini beğenmediğini sebepsizce ifade etmek, kendini ispatlamaya çalışmanın en acınası yollarından biridir.

- Her gününü, o günü on beş sene sonra hasretle hatırlayacağını düşünerek yaşasaydın keşke. Ama unutma, bunu yapabilmen için hiçbir zaman geç değil.

- Başaramayacağını bildiğin bir amaç için ömrünü adamak en mükemmel yalnızlıktır.

- Günümüz Türk şiirinin en büyük sorunu: İyi şair çok, çok iyi şair yok.

- Herkesin, her şeyin en iyisini sadece kendisinin yapabileceğine inandığı bir çağda yaşıyoruz.

- İnsanlar ne söylemeye çalıştığınızla değil, ne söylediğinizle ilgilenir.

- Normal yazıların olduğu kâğıt ile şiir yazılı kâğıdın, sobada yanarken kül olma süreleri ve çıkardıkları çıtırtı birbirinden oldukça farklı.

- Gerçek başarıya ulaşmak için yetenekten, azimden, zekadan, çalışmaktan, dehadan, şanstan, hırstan daha önemli bir şeye ihtiyaç var: Sabır.

- Hiç kimse en mutsuz olan şairin en iyi şiiri yazacağına dair kesin bir kanıt öne süremez.

- Okuyanı çok olan başarılı şair, seveni çok olan büyük şair, düşmanı çok olan önemli şairdir.Tercih şansım olsaydı, sonuncuyu tercih ederdim.

- Seksen yaşında bir insanın kendini yirmi yaşında hayal etmesi kadar kolay değildir yirmi yaşında birinin kendini seksen yaşında hissetmesi.

- Bugünün bitecek olması hayatın da bir gün sona erecek olacağının en somut kanıtıdır.

- Dünya hayatında hiçbir şey istememeye çalıştığımda mutluluğu, hiçbir şey istememeyi başardığımda huzuru buldum.

- Uyuduğumda ben yokum, uyumadığımda sen yoksun.

Karagöz Müzesi (Bursa)

Yıllardır her yaz Bursa'ya gittiğim zamanlarda, Çekirge semtine yolum düştüğümde hep önünden geçip gittiğim

Karagöz Müzesi'ni nihayet gezebildim. Hoş bir müzeydi. Merak edenler için, çektiğim bazı fotoğrafları aşağıya ekliyorum.

Ara Güler'in Gözünden Edebiyatçı Portreleri Sergisi

Yaşayan en büyük fotoğrafçılarımızdan Ara Güler'in objektifinden yansıyan edebiyatçılarımızın portrelerini Bursa Nilüfer'deki Nazım Hikmet Kültürevi'nin giriş katında gördüm ve ilgiyle inceledim. Bazılarının fotoğrafını çektim. İçlerinden bana göre en değerli şairleri bir seçki yapıp, beğeni sırama göre burada paylaşıyorum. 

Fazıl Hüsnü Dağlarca

Oktay Rifat

Edip Cansever

Behçet Necatigil

Cemal Süreya

Orhan Veli Kanık

Melih Cevdet Anday

İlhan Berk

Batman'da Termometre 50 Dereceyi Gösterdi

 

 

Bugün Batman'da sıcaklık 50 dereceye dek ulaştı. Böyle bir sıcağı ömrümde görmedim. Sokaklarda kimse yok. Dükkanların çoğu kapalı. Evin içinde termometre 42 dereceyi gösteriyordu, balkona çıkarır çıkarmaz elliye vurdu. Biraz daha balkonda tutsam sıcaktan dolayı kesin patlardı termometre. Neyse ki klimalı odamda sıcaklık 23 derece. Klima olmasaydı hayat bu şartlar altında gerçekten zor olurdu doğrusu.

Müthiş Bir Şarkı: "Canım Meleğim Canemın" (VİDEO)

Bestesi ve güftesi kendime ait olan "Canım Meleğim Canemın" şarkısını, siyah beyaz tarihi görüntüler eşliğinde yorumlamak suretiyle müzik hayatına atılmamın heyecan ve mutluluğunu yaşıyorum :-)

Yüz Yılın Unutulmaz Dergileri / Polat Onat

DEĞİRMEN’İN ÖĞÜTEMEDİĞİ DERGİLER

Edebiyat dünyasının ve aktörlerinin tarihselliği içindeki gelişim ve dönüşümünü dergilerin oluşturduğu vasat içinde gözlemlemeyip, salt kitaplar çerçevesinde ele alsaydık büyük ihtiyaç duyduğumuz bütünsel perspektif şüphesiz net olarak ortaya çıkamayacaktı. Geçmişten günümüze dek, okul olma işlevini hep önemli bir görev olarak taşımış olan nitelikli dergiler, genel itibariyle dağıtım ve okura ulaşma bağlamında kimi sorunlarla boğuşsa da, yine de kalitelerinden taviz vermeden özveriyle yayımlanmaya devam ediyorlar.

Rüstem Budak yönetiminde istikrarlı ve düzeyli şekilde yayın hayatını sürdüren Değirmen Dergisi 29-30-31. sayılarını kapsayan (Ocak – Haziran 2012) “Yüzyılın Dergileri 1900 – 2000” özel sayısında has dergi okurları için arşiv niteliği taşıyan önemli bir çalışma ortaya koymuş. 440 sayfalık bu hacimli özel sayıda, Türkiye’de kalıcı ekol oluşturma hüviyetini taşıyan en güçlü ve etkili şiir, edebiyat, düşünce, haber ve karikatür dergilerinin serüvenleri gözler önüne serilmiş. Çıkış öyküleri, oluşturdukları etki, meydana getirdikleri düşünsel ve estetik kimlik, savundukları görüşler ve yayımladıkları manifestolar, bu hususta çoğunluğu önemli bir otorite oluşturmuş kalemler tarafından anlatılmış, açıklanmış ve analiz edilmiş.

Mustafa Özçelik’in Sırat-ı Müstakim (Sebilürrreşad) Dergisi’nin tarihçesini, yayın serüvenini ve politikasını, muhtevasını ve kimlerin yazdığı konusunu ele aldığı çalışması ile açılıyor Değirmen’in kapısı. Mehmet Özdemir’in Genç Kalemler Dergisi’ni, Sebahattin Karakoç’un ise Servet-i Fünun Dergisi’ni açımlayan yazılarını okuyarak cumhuriyet öncesi edebiyatımızın seyri ve temel yönelimleri hususunda fikir sahibi oluyoruz. Sonrasında kronolojik şekilde, erken cumhuriyet döneminin öncü dergilerini, çok partili dönemde ses getirmiş dergileri tanıtan yazıları okuyarak, günümüz Türkiye’sinin düşünsel arka planını oluşturan dergilere dek uzanıyoruz. Yeri gelmişken, Necati Mert’in “Yansıma ile Hece” ve Lütfi Bergen’in “Düşünsel Özerkliğin Birikimi” adlı ürünlerine özellikle dikkat çekmek isterim. En sonda ise Menderes Daşkıran’ın “Yüzyılın Mecrasında Dergilerin Macerası” adlı toparlayıcı yazısı ve İlyas Dirin’in titizlikle hazırladığı otuz iki sayfalık “Edebiyat – Düşünce – Kültür – Sanat Dergileri (1929 – 1990) Bibliyografyası” mevcut.

Her biri farklı hedef, ihtiyaç, yönelim ve poetikalarla doğan kırk sekiz tane dergi söz konusu edilmiş. Şöyle rastgele karıştırayım isterseniz: Dergah’ta soluklanıp Halkın Dostları ile selamlaşmak, Edebiyat Ortamı’nın tatlı Mavi’liklerine dalıp Büyük Doğu’dan yüzeye çıkmak, Sombahar’ı hüzünle anımsayıp Mavera’ya süzülmek, Papirüs’e yazılanlara bakıp Diriliş’e doğru uzanmak, ruhumuzu doyuran Sızıntı’dan o köklü Varlık’a doğru yönlenmek… Kolay değildir elbette farklı düşünsel kimlikleri başarıyla taşımış bunca dergiyi, içselleştirdiğimiz kalıplaşmış ideolojik kabullerimizin uzağında, mümkün olduğunca objektif algıyla, işte böyle bir araya getirebilmek.

Hece Dergisi tarafından belirli periyotlarla farklı konularda oluşturulmasına aşina olduğumuz hacimli ve titiz özel sayı şeklindeki arşivlik ürünlere, Değirmen Dergisi’nin de “Yüzyılın Dergileri” sayısı ile böylesine güçlü bir katkı yapması bence oldukça önemli. Bahsettiğimiz dergideki bu özel çalışmanın hiç mi eksikliği yok? Eleştirel ve akademik bir gözle bakılacak olursa elbette vardır. Ancak ben, taşrada yayın yapan bir derginin bu ciddi çabasına ancak şapka çıkarılacağı fikrini yeğlerim. Geçtiğimiz yüzyıldaki ortak zihinsel şablonumuzun ve kültürel bilinçaltımızın oluşmasında, dahası gelişmesinde, yadsınamaz öneme sahip bu süreli yayınları, hoş bir tarzda, geçit töreni izlercesine ardı ardına anımsamak keyifli oluyor doğrusu. Görsellerle zenginleştirilmiş güçlü içerik, zaman tünelinde nostaljik yolculuk yapıyormuş tadında lezzetli bir okuma serüvenine davet ediyor okurlarını.

POLAT ONAT

12.05.2012

Otobüs Geçmeyen Durak Fotoğrafları

Büyük ihtimalle çoğunluğu geçip gitmiş şu hayatımda, "otobüs geçmeyen bir durak" görüntüsü ve imgesi kadar, hiçbir şey beni hüzünlendirmemiştir. 

İşte Batman'daki otobüs geçmeyen duraklardan birinin fotoğrafı...

Zihinsel Tadilat

ZİHİNSEL TADİLAT NEDENİYLE BİR SÜRE KAPALIYIZ.

Özgürlük ve Sonsuzluk (Ali Kemal Çınar)

Arşivlerimin olduğu kutuyu karıştırırken güzel bir şeye rastladım: Değerli arkadaşım Ali Kemal Çınar'ın uzun yıllar önce yaptığı ve bana hediye ettiği Özgürlük temalı bir karakalem resim çalışması ve arkasına yazdığı Sonsuzluk konulu bir şiir.

Doğa İçin Çal 1-2-3-4-5 (VİDEO)

   Uzun ve özenli bir uğraş sonucu ortaya çıktığı hemen belli olan bu güzel ve nitelikli çalışmalara dikkat çekmek isterim. 

Dinleyip de  beğenmeyen birine pek rastlamadım doğrusu. 

Tavsiye ederim.

Raflara Sığmayan Kitaplardan: 'İhtiyarın Vefatı' (Hüseyin Peker)

KİTAP RAFLARINA SIĞMAYAN DÖRT KİTAP: 1.'İhtiyarın Vefatı'

'toprağın altındayım ben silemem 

esen rüzgar silsin gözyaşlarını.'   (s: 124) 

derken bile sıkıntısını belli ediyor Polat Onat. Zaman gazetesindeki "İhtiyarın Vefatı" konulu söyleşisinde de buna benzer atmosfer değişiklerinin izlerini; şiirlerinde olduğu gibi yineliyor sık sık şair: 'Şair olmak için şiir yazanlar ve şairlikten kurtulmak için şiir yazanlar. Ben hep kendimi ikinci grupta gördüm.'

Edebiyat ortamında olmaktan duyduğu rahatsızlığın kaynağını nerede aramak gerekli? Öncelikle doğuda öğretmen olarak görevini sürdürmenin zorluğu diye düşünsek, ya da Bursa'da okuduğu öncelikli dönemin yarattığı sıkıntılar,  çok çocuklu bir babanın genç yaşta aldığı yükün tutuşması mı üzerinde seyreden? Bu tür sıkıntılı us yapısına kavuşmanın arasında gezinen...

Kitabın temasının ihtiyarlık ve vefat oluşunda da aynı sıkıntı yatıyor bence. Sanki şair, bu kadar yükün altında öleyim daha iyi, der gibi. Ya da ölümün ötesinde yaşamı seyretmek daha dinlendirici dercesine bir telaşı, bıkkınlığı önümüze taşıyor: 'Fakat unutmayalım ki hepimiz ihtiyarız, gençler az ihtiyar, yaşlılarsa çok ihtiyar!'   (aynı söyleşiden)

Polat Onat'ın bu kadar ihtiyarlık dillendirmesi yapmasının altında türlü öbekler yatıyor daha. 'farklı bir şiir yazıyorum'  dediği yerin altına şu notları düşebiliyor: 'yazıyorum / görselliği ön plana koyarak / olmayan okura lirik şölen'  (s: 22) Buradaki -olmayan okura- söylemine dikkat. Kısaca Onat'ın memnun olmadığı düzen içerisinde okur da var bir türlü. Onu olmayan sınıfına sokmakla, hıncını alır gibi. Ve sunduğunun bir şölen olduğunda ısrarlı. Diyor ki; yazıyorum, beni anlamıyorlar. Bu yüzden şiire tersinden başlamak cüretini gösteriyor. Belki ihtiyarlık irdelenmesinin altında, beni yordunuz, ihtiyarlattınız söylemi saklı.

Kah 'köhne bir huzurevinde' (s: 21), kah 'absürdlüğe ve zırvalamaya' (s: 17) varan bir söylemle yaklaşıyor. Burada şiirsel dokuyu pek dikkate almadan şiire sokuşturduğu bilimsel deyimlerin cesurca kullanılışına dikkat. Gerek şiirsel dokuyu önemsememe, gerek parçalama edimlerine varan bir muhalefet gizli Polat Onat'da. Ortaya çıkıveren bir görünmez kavga!

'ölüme beş kala ancak böyle dizeler çıkar

acemi ve ihtiyar bir şair müsveddesinden

sığmıyor yalnızlık yazdığım hiçbir kâğıda'   (s: 26)

Kendini bu denli aşağılayan, şiir dünyasını, şair kalmayı hor gören şairden ancak kendine itiraz dizeleri beklenebilir. Bu konuda seçtiği yol doğru. Beşiği tabutla, kundağı kefenle, rahmi toprakla özdeşleştiren şairin düzyazıya at koşturduğu bu şiir cinsi, bize biraz da varoluşçu simgelerin sonucunu anımsattı. David Fincher'in yönettiği "Benjamin Button” filmi Oscar'dan dönmüştü; çünkü ihtiyarlıktan gençliğe dönen birinin ters öyküsünü

anlatıyordu. Polat Onat'daki bu tematik olgu da pek farklı değil:

'yaşım seksen oldu geçen bahar

halen geceleri uyuyabilirsem eğer

annemi görüyorum rüyamda bana mama hazırlarken'   (s: 39)

Her türlü sıkıntı yaratan evrenine karşın ilginç bir kitap "İhtiyarın Vefatı". Kah gezdiği, görev yaptığı yöre öykülerini sinesinde barındıran, kah yaşadığı bunaltıcı hayata bir çığlık nidası veren bu şiirler, geleceğin ölülerini birleştirerek, kimi dizelerini küçümseyen şiir dostlarına bir yanıt niteliğinde... 

'en yüce nimet / ey ekmek'   (s: 44)

'hoşgeldin ey kıyamet günü'   (s: 47)

'müsaadenle gideyim / hakkını haram et'   (s: 92)

gibi dinsel kaynaklı kavramları da şiirine dahil eden Polat Onat'ın ihtiyarlık sürüncemesi bir sıkıntının patlayışından izler getiriyor önümüze. Yer yer kısa tuttuğu dizelerle bile kaynak aradığı bu açmaz sonunda onu boğacak mı? Orasını bu tür ölüme yakın yerde duran bir şiir belirlemez elbet. 86 yaşından sonrasına kadar  'buraya kadarmış'  (s:91) diyerek inen ozanın bazen öldükten sonrayı yazması karşısında şu soruyu imlemiş duruyorum böylesi şiirler karşısında? Polat Onat bundan sonra neresini yazacak. Bulutlar ötesi mi kaldı işin ucunda? Kendi bunun nasihatini dizelerle söylüyor zaten:

'sabah açken kuru üzüm ye öğünler aynı saatte

ekmek pirinç un şekerden uzak dur katı yağ zararlı

ölmemeye çalış'   (s: 74)

Polat Onat bu haliyle ilgiyi üzerine toplamayı başaran, ama okuru ve şiirseveri bir tomar sorunla boğuşmaya, hesaplaşmaya bırakan bir ozan resmi çiziyor. Siyah ve kırmızı çelişkilerle...

Hüseyin PEKER

Mor Taka Dergisi, Kış 2012, Sayı: 17